Otonom sinir sistemi nedir ne işe yarar

6
253
Otonom sinir sistemi nedir ne işe yarar
Otonom sinir sistemi nedir ne işe yarar

Otonom sinir sistemi nedir ne işe yarar

Otonom sinir sistemi, genel anlamda beyin tarafından bilinçli olarak kabul edilmeyen davranışların oluşturduğu bir sinir ağıdır. Bu yapının başrol oyuncusu ise beynimizde yer alan hipotalamus organıdır. Vücudumuz içerisinde yer alan en ufak bir değişiklik hipotalamus tarafından fark edilir ve bu duruma göre hipotalamus tarafından gerekli önemler alınır.

Bedenimiz sinir sistemi vasıtası ile çevreyle iletişim kurar ve aynı zamanda vücut içinde meydana gelen birçok olayı yönlendirir.

Bedenimizin yaşamını devam ettirebilmesi için visseral ve  homeostatik fonksiyonlarını sürdürebilmesi gerekir. Bu durum istem dışı gerçekleşen otonom sinir sistemi ve endokrin bezleri tarafından kontrol edilir.

Bilinçsizce ve kontrolsüz bir şekilde yapılan nefes alma-verme, sindirim vs gibi unsurlar otonom sinir sisteminin bir parçasıdır. Korktuğumuzda kalp hızımızın artması, avuç içlerimizin terlemesi gibi unsurların sağlayıcısı otonom sinir sistemidir. Otonom sinir sistemi, kalp kası, düz kas ve dış salgı bezlerini kontrol eder.

Otonom sinir sistemi 2 bölümden oluşmaktadır. Bu 2 bölüm genellikle birbirlerine zıt bir özelliktedir.

1-Sempatik sinir sistemi

Savaş-harca-uç olarak özetlenen bedenin hayatla mücadelesini sağlayan kısmıdır. Bedeni yorar. Sempatik sinir sistemi, vücudun artan aktivitesi durumunda ve stres durumunda enerji tüketimini uyarır. Bunun bir sonucu olarak nefes alıp verme hızlanır ve tansiyon yükselir. Kalp atımında ve vurum hacminde artış sağlar.

Enerji gerektiren faaliyetler sempatik sistem tarafından kontrol edilir.

Sempatik sinir sistemi özellikleri:

  • Kalp atışını hızlandırır
  • Kan basıncı artar
  • Metabolizma hızı artar
  • Bronşcuklar genişler
  • Kandaki glikoz artar
  • Sindirim sistemi yavaşlar
  • İdrar kesesini genişletir
  • Tükürük salgısını azaltır
  • Göz bebeğini büyütür

2-Parasempatik sinir sistemi

Dinlen-dur-biriktir olarak özetlenen bedenin bir sonraki hamlesine hazırlanmasını, uzun süreli dayanabilmesini sağlayan kısmıdır. İyileşme ve yenilemeyi sağlar. Parasempatik sinir sistemi, daha çok dinlenme ve hareketsiz bir durumda, enerjinin depolanması ve yapılanması sürecini kontrol eder. Sempatik sisteme göre tam tersi bir olay ile çalışır. Kalp ritmi düşer, salgı bezlerinin uyarılması ve sindirim sistemi kaslarının hareketi yavaşlar.

Vücut içerisindeki yenilenmeden sorumlu sistemdir.

Parasempatik sinir sistemi özellikleri:

  • Kalp atışını yavaşlatır
  • Kan basıncı azalır
  • Metabolizma hızı yavaşlar
  • Bronşcuklar daralır
  • Kandaki glikoz azalır
  • Sindirim sistemi hızlanır
  • İdrar kesesini daraltır
  • Tükürük salgısını arttırır
  • Göz bebeğini küçültür

Bu iki sinir sistemi de birbiri ile uyumlu bir şekilde çalışarak vücut içi dengeyi korur. Organizmanın iç ve dış unsurlara karşı adapte olmasını kolaylaştırır. İç ve dış nedenlerden dolayı bu sistemlerde oluşabilecek problemler çeşitli ağrı veya hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur.

6 YORUMLAR

  1. sinir sistemi başlı başına bir mesele. nörondan beyine uzanan devasa bir elektro-kimyasal yolculuk. çözülüp anlaşılması da baya bir zorluyor bilim adamlarını.

  2. Vücudumuzda haberimiz olmadan çalışan öyle sistemler varki. İnsan okudukça hayret ediyor. Sinir sistemi de bunlardan biri. Çok yararlı bir yazı olmuş Teşekkürler.

  3. Spor ve sporcu kültürünü geliştiren ender bilgiler paylaşılan sitenizde bu gibi ayrıntılı bilgilere de yer vermeniz oldukça güzel…

CEVAP VER