İnsan vücudu hakkında bilgi

0
177
İnsan vücudu hakkında bilgi
İnsan vücudu hakkında bilgi

İnsan vücudu hakkında bilgi

İnsan vücudunun enerji kaynakları nelerdir?

Tüm besinlerin bileşmesinde çeşitli kimyasal moleküller bulunmaktadır.  Bunlar “besin öğesi” diye adlandırılır.  Ağızda başlayan  sindirimin sonunda besin öğeleri parçalanır.  Olaya enerji kaynakları bazında baktığımızda,  insan vücudunun enerji gereksinimi üç temel besin grubunda sağlanır.  Bunlar sırasıyla; karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir.  Genel olarak karbonhidratlar ve yağlar egzersiz sırasında temel yakıt olarak kullanılan enerji kaynaklarıdır.  Proteinler organizmada yapıtaşı olarak görev yaparlar.

 Vücutta hangi enerji kaynakları depolanır?

İnsan vücudundaki temel enerji kaynaklarından karbonhidratlar ve  yağlar depo edilir. Proteinler depo edilmez.  Bu yüzden gerekli olduğu kadar protein kullanılır, geriye kalanı dışarı atılır.  Ayrıca, fazla olarak protein almak çeşitli sağlık sorunlarına da yol açabilir.

Hangi enerji kaynağı ne kadar enerji verir?

Karbonhidratlar ve proteinler gram başına yaklaşık 4 kilokalori,  yağlar ise gram başına  9 kilokalori enerji verir.  Genel olarak kilokalori ve kalori değerleri, ülkemizde birinin yerine kullanılan değerlerdir.

İnsan vücudu hangi koşullarda enerjiye gerek duyar? 

İnsan organizması üç koşulda enerjiye gerek duyar.
Bunlar: a.  Bazal metabolizma,  b. Fiziksel aktivite,  c. Besinlerin spesifik dinamik etkisi
Burada bazal metabolizma organizmanın dinlenik durumda yaşamını sürdürmesi için gerek duyduğu enerji gereksinimidir.  Bazal metabolizma kişinin vücut ağırlığı, yaşı , cinsiyeti, sağlık durumu ve diğer faktörlere  göre değişir.  Fiziksel aktivite ise yürümekten, koşmaya;okumaktan, araba sürmeye kadar tüm fiziksel ve zihinsel aktivitelerimiz için gereksinim duyduğumuz enerjidir.  Besinlerin spesifik dinamik etkisi ise, besinlerin sindirimi sırasında ortaya çıkan ısının , ortadan kaldırılması için harcanması gereken enerjidir.

Hangi sporda, hangi enerji kaynakları kullanılır? 

Egzersiz sırasında genelde karbonhidratlar kullanılır.  Özellikle kısa süreli aktivitelerde sadece bu enerji kaynağı kullanılır.  Egzersizin süresi uzadıkça enerji kullanımında yağlar da devreye girer.  Özellikle uzun süren aktivitelerde eforun süresi uzayıp, şiddeti düştükçe vücut yağ depoları enerji üretiminde devreye girmektedir.  Bu tür aktivitelere en belirgin örnek maratondur.

Ağırlık çalışmalarının yapıldığı dönemde hangi enerji kaynağı fazla alınmalıdır? 

Genel olarak ağırlık çalışmasının yapıldığı dönemlerde, amaç kuvvet gelişimi olduğu  için kasın enine kesitinin büyümesi (hipertofi) söz konusudur.

Bu da organizmanın gereğinden fazla protein kullanımı ile sağlanır.  İşte bu nedenle ağırlık çalışmalının yapıldığı dönemde daha fazla protein alınmalıdır.  Ama bu protein miktarı mutlaka bir diyetisyen (beslenme uzmanı) veya bir hekim tarafından belirlenmelidir.  Unutulmaması gereken, aşırı protein alımının çeşitli sağlık sorunlarına yol açtığı, fazlasının yağa dönüşüp depolandığında ve geriye kalanının idrar yolu ile atıldığıdır.

Sağlıklı bireylerde günlük protein alımında vücut ağırlığının her kilogramı başına                 0.8-1 gramlık protein yeterli, özellikle kuvvet gerektiren sporlarda bu oran vücut ağırlığı başına 1. 5-2 gram, hatta 2. 5 grama kadar çıkabilmektedir.  Kuvvet çalışmalarının yeni başladığı dönemlerde kas gelişimine yönelik ek kilogram başına 7-8 gram protein önerilmektedir.  Ama bu değerler genel değerlendirilir.  Konu mutlaka bir uzman tarafından denetlenmelidir.

KAYNAKLAR

1-Açıkada,  C ;Ergen,  E:
Bilim ve Spor.  Bürotek Maatbası . Ankara.  1990
2-Akgün Necati:
Egzersiz Fizyolojisis.  Ege Üniversitesi Maatbası. II. Baskı.  s.  326-330 1991
3-Astrand, P. O; Rodahl, K:
Textbook of  work physiology. Mc Graw Hill Book Comp. 3. Edition.
4-Baysal, A:
Beslenme.  Hacettepe Üniversitesi Yayınları.  Ankara.  1984
5-Ekin, i:
Adan, Zye Dengeli Beslenme.  Dengeli Beslenme Derneği Yayınları sayı:1. Ankara.  1984
6-Ersoy,  G. K:
Spor ve Beslenme.  MEGSB.  BETSGM.  Yayın no:28.  Ankara.  1986
7-Ersoy.  G. K:
Sağlıklı Yaşam,  Spor ve Beslenme.  Ankara.  1995
8-Greenhaff.  P. L;Bodin,  K;Harris,  R. C et al:
The Influence of Oral Creatine Supplementation on Muscle Phosphocreatine Resynthesis Following insense Contraction in Man.  Journal of Physiology.  467.  Pp.  75.  1993
9-Koçtürk,  O. N:
Sporcular için Besin ve Beslenme El Kitabı.  Futbol,  Antrenörleri,  Menejerleri ve Monitörleri Cemiyeti Yayınları No:9 İstanbul.  1969
10-Konopka,  P:
Spor,  Beslenme,  Randıman.  Sandoz Kültür yayınları.  No:8.  İstanbul.  1985
11-Mc Ardle,  W. D;Katch, V. L:
Exercise Physiology.  Energy,  Nutrition and Human Performance.  Second Edition.  Lea and Febiger.  Philadelphia.  1986.
12-Paker,  S:
Sporda Beslenme,  Ertem Basım Yay.  1. baskı.  Ankara.  1989.
13-Paker,  S:
Sporda beslenme.  Gen Matbaacılık ve reklamcılık.  2. baskı.  Ankara.  1991.
14-Prokop,  L:
Spor Hekimliğine Giriş.  3. Baskı.  Bayer Türk Kimya Sanayi Ltd. Şti. İstanbul 1983.
15-Smith,  N. J;Worthington, R. B:
Food and Sport.  Bull Publishing Company.  California.  1989.  Sağlıklı Yaşam,  Spor ve Beslenme.  Ankara.  1995

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER